<!DOCTYPE ETS PUBLIC "-//UMDLPS//DTD EEBOPROOF 2.0//EN">
<ETS>
<TEMPHEAD>
<REVDESCR>
<CHANGE>
<DATE>2010-10-18</DATE>
<RESPSTMT>
<NAME>Jayne Henley</NAME>
<RESP>MURP</RESP>
</RESPSTMT>
<ITEM>*Added TYPEs to DIVs in order to validate.
*Proofed title page(s).
*Checked ^s.
*Reviewed structure.
*Checked division-marking material at heads and feet of divisions (HEADS, etc.).
*Checked for signatures.
*Checked placement and completeness of PBs.
*Checked for damage GAPs, #s, --s.
*Corrected $.
*Converted __ $s to <GAP DESC="illegible" EXTENT="">.
*Checked spacing of foreign GAPs.
*Checked for EPIGRAPHs and ARGUMENTs.
*Checked for startqs, endqs, oe, ae, q;s, and Qs.
*Checked proofsheets and made corrections found there.
*Checked for CLOSERs, TRAILERs, and BYLINEs.
*Siecio am mac yn lle mae.
*Siecio am cu yn lle eu, a ci yn lle ei.
*Siecio TEXT LANG="wel"
DONE.</ITEM>
</CHANGE>
</REVDESCR>
</TEMPHEAD>
<EEBO>
<IDG S="marc" R="AB" ID="B02175">
<STC T="W">C4091AB</STC>
<BIBNO T="oclc">53298998</BIBNO>
<VID>179775</VID>
</IDG>
<TEXT LANG="wel">
<FRONT>
<DIV1 LANG="lat" TYPE="license">
<DIV2 TYPE="approbation">
<PB REF="1">
<P>Haec tran&s;latio <HI>Cambro.-Britannica</HI> Articu|lorum
Fidei &amp; Religionis in Eccle&s;ia An|glican&acirc; receptorum
Concordat cum Editio|nibus Latina &amp; Anglican&acirc;,
facta fideli col|lationi, per,</P>
<CLOSER><SIGNED>Geo. A&s;aphen.</SIGNED></CLOSER>
</DIV2>
<DIV2 TYPE="imprimatur">
<P>IMPRIMATUR.</P>
<CLOSER><DATELINE>Ex aed. <HI>Londinen&s;.</HI>
<DATE><HI>Decemb.</HI> 15. 1664.</DATE></DATELINE>
<SIGNED>Joh. Hall. <HI>Rev. in Chri&s;to Pat. Dom. Humpf. Epi&s;c.</HI> Lond.
<HI>a Sac. Dome&s;t.</HI></SIGNED></CLOSER>
</DIV2>
</DIV1>
</FRONT>
<BODY>
<DIV1 TYPE="Thirty-nine articles">
<PB REF="1">
<HEAD>ARTICULAU NEU BYNGCIAU.</HEAD>
<HEAD TYPE="sub">A gyttunwyd arnynt gan Arche&s;cobion ac E&s;cabion y Ddwy Dalaith, a'r holl Eglwy&s;wyr, yn y Gymmanfa a gynnhaliwyd yn <HI>Llundain,</HI> yn y flwyd|dyn o oedran ein Harglwydd Dduw, 1562, yn ol cyfrif Eglwys Loegr, er mwyn gochelyd ymrafael o<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">inionau, ac er ca|darnhau cy&s;sondeb ynghylch gwir grefydd.</HEAD>
<BYLINE>Wedi eu cyfiaithu yn Gymroaeg gan <HI>I.D.S.T.P.</HI></BYLINE>
<HEAD>Pyngciau Crefydd.</HEAD>
<DIV2 N="1" TYPE="article">
<HEAD>1. Am ffydd yn y Drindod Sanctaidd.</HEAD>
<P>_NId oes ond un bywiol a gwir Dduw, tragy|wyddol, heb gorph, heb na rhannau na di|oddefiadau, o anfeidrol allu, a doethineb, a daioni, gwneuthurwr a chynnhaliwr pob peth gweledig ac anweledig. Ac yn undod y Duwdod ymma, y mae tri Pher&s;on, o un &s;ylwedd a gallu, a thragywyddoldeb, Y Tad, Y Mab, a'r Y&s;pryd glan.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="2" TYPE="article">
<PB REF="2">
<HEAD>2. Am y Gair, neu Fab Duw, yr hwn a wnaethpwyd yn wir ddyn.</HEAD>
<P>Y Mab, yr hwn yw gair y Tad, ac a genhedlwyd er yn dragywyddol gan y Tad, gwir a thragywyddol Dduw, o un &s;ylwedd a'r Tad; a gymmerodd natur dyn yngrhoth y fendigedig forwyn, o'i &s;ylwedd hi: fel y mae dwy natur berfaith gyfangwbl, hynny yw, Y Duwdod a'r dyndod, wedi eu cy&s;&s;yll tu ynghyd yn un Per&s;on, ni wahenir byth, o'r rhai y mae un Chri&s;t, gwir Dduw a gwir ddyn; yr hwn a wir|ddioddefodd, a groe<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">-hoeliwyd, a fu farw ac a gladdwyd, i gymmodi ei Dad a nyni; ac i fod yn aberth, nid yn unig tros evogrwydd pechod cynhwynol, ond hefyd tros holl wei|thredol bechodau dynion.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="3" TYPE="article">
<HEAD>3. Am ddi&s;cyniad Chri&s;t i Uffern.</HEAD>
<P>MEgis y bu Chri&s;t fa<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">w dro&s;om, ac y claddwyd ef, felly y mae yn rhaid credu iddo fyned i wared i Vffern.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="4" TYPE="article">
<HEAD>4. Am Adgyfodiad Chri&s;t.</HEAD>
<P>CHri&s;t a wir-gyfododd drachefn o farwolaeth, ac a gym|merodd drachefn ei gorph, gyda chnawd ac e&s;cyrn, a phob peth a berthyni berffeithrwydd naturiaeth dyn, a'r hyn y derchafodd ef i'r nefoedd, ac yno y mae yn ei&s;tedd hyd oni ddychwelo i farnu pob dyn y dydd diweddaf.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="5" TYPE="article">
<HEAD>5. Am yr Y&s;pryd glan.</HEAD>
<P>YR Y&s;pryd glan, yr hwn &s;ydd yn deilliaw oddiwrth y Tad a'r Mab, &s;ydd o un &s;ylwedd, mawrhydi a gogoniant gy|da'r Tad a'r Mab, yn wir ac yn dragwyddol Dduw.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="6" TYPE="article">
<HEAD>6. Bod yr Scrythur lan yn ddigonol i Jechydwriaeth.</HEAD>
<P>Y Mae yr Scrythur lan yn cynnwys pob peth angenrhei|diol i Iechydwriaeth: megis am ba beth bynnag ni ddarllennier yn thi, neu na eller ei brofi wrthi, nid ydys yn
<PB REF="2">
gofyn bod i neb ei gredu, megis pwngc o'r ffydd, na'i fod yn angenrhaid i Iechydwriath; Dan enw yr Scrythur lan yr yd|ym yn deall y Cyfryw lyfrau Canonaidd o'r hen De&s;tament a'r Newydd, ac ni bu erioed ddim ammau yn yr Eglwys am eu hawdurdod,</P>
<LIST>
<HEAD>Enwau a rhifedi y Llyfrau Canonaidd.</HEAD>
<ITEM><HI>GEne&s;is.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Exodus.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Leviticus.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Numeri.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Deuteronomium.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Jo&s;uah.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Barnwyr.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Ruth.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Llyfr cyntaf Samuel.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Ail Llyfr Samuel.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Llyfr cyntaf y Brenhinoedd.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Ail Llyfr y Brenhinoedd.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Y Llyfr cyntaf o'r Cronicl.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Yr ail llyfr o'r Cronicl.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Llyfr cyntaf E&s;dras.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Ail llyfr E&s;dras.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Llyfr He&s;ter.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Llyfr Job.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Y P&s;almau.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Y Diharebion.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Eccle&s;ia&s;tes, neu y Pregeth-wr</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Cantica, neu Ganiadau Solo|mon.</HI></ITEM>
<ITEM>4 <HI>Prophwydi mwyaf.</HI></ITEM>
<ITEM>12 <HI>Prophwydi lleiaf.</HI></ITEM>
</LIST>
<P>A'r llyfrau eraill (fel y dyweid <HI>Hierom</HI>) y mae'r Eglwys yn eu darllein er S&s;iampl buchedd ac addy&s;c moe&s;au: ond nid yw yn eu go&s;od hwy i &s;icerhau un athrawiaeth, Y cyfryw yw y rhai Sydd yn canlyn.</P>
<LIST>
<ITEM><HI>Trydcdd llyfr E&s;dras.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Pedwerydd llyfr E&s;dras.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Llyfr Tobias.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Llyfr Judith.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Y Darn arall o llyfr He&s;ter.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Llyfr y Doethineb.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Llyfr Je&s;u fab Sirach.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Barnch y Prophwyd.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Can y tri llangc.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Hi&s;tori Su&s;anna.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Hi&s;tori Bel a'r Ddraig.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Gweddi Mana&s;es.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Llyfr cyntaf y Machab&aelig;aid.</HI></ITEM>
<ITEM><HI>Ail llyfrr y Machab&aelig;aid.</HI></ITEM>
</LIST>
<P>Holl lyfrau y Te&s;tament Newydd, fel yr ydys yn gyffre|din yn eu derbyn hwy, yr ydym ni yn eu derbyn, ac yn eu cylrif yn Ganonaidd.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="7" TYPE="article">
<HEAD>7. Am yr hen De&s;tament.</HEAD>
<P>NId yw'r hen De&s;tament wrthwyneb i'<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter"> Newydd oble|gid yn yr hen De&s;tament a'r newydd y cynnygir bywyd
<PB REF="3">
tragywyddol i ddyn trwy Chri&s;t, yr hwn yw'r unig gyfryn|gwr rhwng Duw a dyn, ac ef yn Dduw ac yn ddyn. Am hynny nid iawn gwrando fluant y rhai &s;y'n tybied nad oedd yr hen dadau yn di&s;gwyl ond am addewidion trangcedig. Er nad yw'r gyfraith a roddwyd oddiwrch Dduw trwy <HI>Mo&s;es,</HI> hyd y perthyn i Ceremoniau a chynneddfau, yn rhwymo Cri|&s;tianogion, ac nad yw anghenrhaid derbyn ei gorchymmyni|on hi am lywodraeth bydol mewn un wlad; er henny nid oes un Chri&s;tian yn rhydd oddiwrth u'ydd-dod i'r gorihinyn|nion a elwir moe&s;awl.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="8" TYPE="article">
<HEAD>8. Am y tair Credo.</HEAD>
<P>Y Tair Credo, &s;ef Credo <HI>Nicaea,</HI> Credo <HI>Athana&s;ius,</HI> a'r hon a elwir yn gyffredin Credo yr <HI>Apo&s;tolion,</HI> a ddylid yn gwbl eu derbyn a'u Credu: oblegid fe ellir eu profi hwy trwy ddiddadl warrantrwydd yr Scrythur lan.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="9" TYPE="article">
<HEAD>9. Am bechod cynhwynol, neu be|chod cynenid.</HEAD>
<P>PEchod dechreuol nid yw yn &s;efyll o ddilyn <HI>Adda</HI> (megis yr ofer &s;tarad y <HI>Pelagiaid,</HI>) eithr bai a llygredigaeth na|tur pob dyn ydyw, a'r a genhedlir yn naturiol o hil <HI>Adda;</HI> trwyr hwn y mae dyn wedi myned yn dra phell oddiwrth gy&s;iannder dechrevol, ac o'i naturiaeth ei hun, a'i ddychwant ar ddrygioni, megis y mae'r cnawd bob am&s;er yn chwenny|chu yn erbyn yr Y&s;pryd; ac am hynny ym-mhob dyn a enir ir byd hwn, yr haedda ddigofaint Duw, a damnedigaeth. Ac y mae'r llwgr ymma a'r naturiaeth yn aros, ie yil y rhai a adgenhedlwyd: O blegid, hynny nid yw chwant y enawd, a elwir yn Groeg <GAP DESC="foreign">. yr hyn a ddeongl rhai doethineb [y cnawd] rhai gwyn, rhai tuedd, rhai chwant y cnawd yn ddaro&s;tyngedig i gyfraith Dduw. Ac er nad oes damnedigaeth i'r rhai o gredant ac a fedyddir: etto y mae'r Apo&s;tol yn cyfaddef fod mewn gwyn a thrachwant, o ho|naw ei hun, naturiaeth pechod.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="10" TYPE="article">
<PB REF="3">
<HEAD>10. Am Rydd Ewyllys.</HEAD>
<P>CYfryw yw cy<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">lwr dyn wedi cwymp <HI>Adda,</HI> ac nas gall nac ymchwelyd nac ymddarparu i ffydd, ac i alw ar Dduw o'i nerth naturiol a'i weithredoedd da ei hun: O her|wydd pa ham, nid oes gennym ni allu i wneuthur gweithre|doedd da a fo hoff a chymmeradwy gan Dduw, oni bydd gras Dduw trwy Chri&s;t yn ein rhagflaenu in, fel y bo ynom in ewyllys da; ac yn cyd-weithio gyda ni wedi y del ynom yr ewyllys da hwnnw.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="11" TYPE="article">
<HEAD>11. Am gyfiawnhad dyn.</HEAD>
<P>NI a gyfrifir yn gyfiawn ger, bron Duw, yn unig trwy haeddedigaethau ein Horglwydd a'n Achybwr Ie&s;u Chri&s;t, trwy flydd; nid o herwydd ein gweithredoedd, neu ein haeddedigaethau ein hunain. Am hynny, Athrawiaeth gwbl jachus, dra-llawn o ddiddanwch, yw, Mai trwy ffydd yn vnig in cyfiawnheir in, fel yr y&s;py&s;&s;ir yn hetaethach yn yr Homili am Gyfiawnhad,</P>
</DIV2>
<DIV2 N="12" TYPE="article">
<HEAD>12. Am weithredoedd da.</HEAD>
<P>ER nas dichon gweithredoedd da, y rhai yw ffrwyth ffydd, ac &s;ydd yn dyfod ar ol cyfiawn had, dynnu ymmacth ein pechodau ni, a goddef eithaf cyfiawn-farn Duw; etto maent hwy'n fodlon ac yn gymmeradwy gan Dduw yng Hri&s;t; ac yn tarddu yn anghentheidiol allan o wir a bywiol ffydd, yn gymmaint ac y gellir wrthynt hwy adnabod ffydd fywiol, mor amwg ac y gellir adnabod y pren wrth y ffrwyth.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="13" TYPE="article">
<HEAD>13. Am weithredoedd o flaen cyfiawnhad.</HEAD>
<P>GWeithredoedd a wneler cyn [cael] gras Chri&s;t, ac y&s;|prydoliaeth ei Ypryd ef, nid ydynt yn b<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">dloni Duw, yn gymmaint ac nad ydynt hwy yn tarddu allan o ffydd yn Ie&s;u Gri&s;t; ac nid ydynt ychwaith yn gwneuthur dynion yn add|as, i dderbyn gras, neu (fel y dywaid yr Y&s;col-ddifein-wyr) yn haeddu gras o gymmhe&s;urwydd: eithr yn hytrach, am nad ydys yn eu gwneuthur hwy megis yr ewyllyfiodd ac y
<PB REF="4">
gorchymmynnodd Duw eu gwneuthur hwy, nid ydym ni yn ammau nad oes natur pechod ynddynt.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="14" TYPE="article">
<HEAD>14. Am weithredoedd gyd ag a orchym|mymnwyd.</HEAD>
<P>GWeithredoedd o ewyllys dyn ei hun, heb law a thros ben gorchymmynndon Duw, y rhai a alwant yn wei|thredoedd Supe<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">erogatori, ni ellir heb ryfyg ac an-nuwioldeb eu dy&s;cn. Oblegid trwyddynt hwy y mae dynion yn dangos eu bod hwy yn talu i Dduw, nid yn unig cymmaint ac y maent hwy yn rhwymedig i'w gwneuthur, ond eu bod yn gwneuthur er ei fwyn ef mwy nag &s;ydd anghenrhaid wrth rwymedig ddled: lle y mae Chri&s;t yn dywedyd yn oleu, Gwedii chwi wneuthur y cwbl oll ac a orchymynwyd i chwi, dywedwch, Gwei&s;ion anfuddiol ydym.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="15" TYPE="article">
<HEAD>15. Am Ghri&s;t yn unig yn ddibechod.</HEAD>
<P>CHri&s;t yngwirionedd ein naturiaeth ni, a wnaethpwyd yn gyffelyb i ni ym-mhob peth, ond pechod yn nnig; yr hwn yr oedd efe yu gwbl iach oddiwrtho, yn gy&s;tal yn ei gnawd ac yn ei Y&s;pryd. Efe a ddaeth i fod yn oen difry|cheulyd, yr hwn trwy ei aberthu ei hun un-waith, a ddeleai bechodau'r byd; a phechod (fel y dywaid S. <HI>Joan</HI>) nid oedd yntho ef. Eithr nyni bawb eraill (er ein bedyddio a'n ail-eni YngHri&s;t, ydym yn gwneuthur ar gam mewn llawer o bethau; ac os dywedwn ein bod heb pechod, yr ydym yn ein twyllo ein hunani, a'r gwirionedd nid yw ynom.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="16" TYPE="article">
<HEAD>16. Am bechod gwedi Bedydd.</HEAD>
<P>NId yw pob pechod marwol a wneler o wirfoddgwedi Bedydd, yn bechod yn erbyn yr Y&s;prid glan, ac yn anfa|ddeuol. O herwydd pa ham, nid iawn naccau caniattad edifeirwch i'r &s;awl a &s;yrthiant mewn pechod yn ol bedydd. Gwedi darfod i in dderbyn yr Y&s;pryd glan, ni a allwn ym|madel oddiwrth y gras a roddwyd i ni, a &s;yrthio mewn pechod; a thrwy Ras Duw (y gallwn) gyfodi drachfn a
<PB REF="4">
gwellhau ein bucheddau. Am hynny&lsquo; bid Condemno y rhai a ddywedant na allant bechu mwy yr rhyd y byddont byw ymma; neu a wadant nad oes lle i'r rhai a wir-edifarhao i gael maddeuant.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="17" TYPE="article">
<HEAD>17. Am Ragluniaeth ac Etholedigaeth.</HEAD>
<P>RHagluniaeth i fywyd, yw tragywyddol arfaeth Duw; trwy'r hon (cyn go&s;od &s;eiliau'r byd, (y darfu iddo trwy ei gyngor dirgel i nym, ddianwadal derfynu gwared oddiwrth felldith a damnedigaeth, y rhai a ddarfu iddo ddcthol yng|Hri&s;t o fy&s;c dynion, a'u dwyn trwy Ghri&s;t i dragywyddol Ie|chydwrtaeth; megis lle&s;tri wedi eu gwneuthur i anrhydedd. Gherwydd ya ham, y rhai a ddarfu i Dduw ea cyny&s;caeddu a chyfryw ragorol ddawn, a alwyd yn ol arfaeth Duw trwy ei Y&s;pryd ef yn gweithio mewn pryd am&s;erol; hwynt-hwy &s;ydd trwy ras yn ufyddhau i'r galwedigaeth; hwynt-hwy a gyflawnheir yn rhad; hwynt-hwy a wneir yn feibion i Dduw trwy fabwys; hwynt-hwy a wneir yn gyffelyb i ddelw ei unig fab ef Ie&s;u Gri&s;t; hwynt-hwy a rodiant yn grefyddol mewn gweithredoedd da; ac o'r diwedd trwy dru|garedd Duw y meddiannant ddedwyddyd t&s;agywyddol.</P>
<P>Megis y mae duwiol y&s;tyried rhaglumaeth Duw a'n hetho|ledigaeth ni yngHri&s;t, yn llawn mely&s;der a hyfrydwch, ac an-nhraethawl ddiddanwch i'r rhai duwiol, a chyfryw rai ac fydd yn clywed ynddynt eu humain weithrediad Y&s;pryd Chri&s;t, yn marwhau gweithredoedy cnawd a'u haelodau dai&s;arol, ac yn tynnu i fynu eu meddwl at uchel bethau nefol: yn gy&s;tal o blegid ei fod yn cadarnhau Iechydwriaeth dra|gywyddol trwy Gri&s;t; ac o blegid ei fod yn gwre&s;og-ennyn|nu eu cariad hwy tuac at Dduw: felly i'r rhai cynnilgais a chnawdol, &s;y heb Y&s;pryd Chri&s;t ganthynt, y mae iddynt fod a barn Rhagluniaeth Duw yn wa&s;tadol ger bron eu lly|gaid, yn dramgwydd tra pherigl, trwy'r hwn mae diafol yn eu gwthio hwy naill ai i anobaith, ynteu i ddifrawch a<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">lanaf fuchedd, nid dim am-mherycclach nag anobaith.</P>
<P>Heb law hynny, mae'n rhaid i in dderbyn addewidion Duw, yn y cyfryw fodd ac y maent wedi eu gofod allan yn gyffredinol yn yr Scrythur lan: ac yn ein gweithredoed,
<PB REF="5" MS="y">
yr ewyllys hwnnw i Dduw &s;ydd raid ei ganlyn, yr hwn &s;ydd wedi ei egluro i ni yn amlwg yngair Duw.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="18" TYPE="article">
<HEAD>18. Am gaffael Jechydwriaeth dragywyddol yn unig trwy enw Chri&s;t.</HEAD>
<P>Y Mae'n rhaid hefyd cyfrif yn felldigedig y &s;awl a ryfygant ddywrdyd, y bydd cadwedig pob dyn trwy'r gyfraith, neu y rhith grefydd y mae yn ei broffe&s;&s;u, os efe a fydd diwyd i lunio ei fuchedd yn ol y gyfraith honno a goleuni natur. Canys y mae'r Scrythur lan, yn go&s;od allan i ni, yn unig Enw'r Ie&s;u Grift, trwy'r hwn y bydd rhaid i ddynion gael bod yn gadwedig.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="19" TYPE="article">
<HEAD>19. Am yr Eglwys.</HEAD>
<P>GWeledig Cglwys Chri&s;t, yw cynnulleidfa y ffyddloni|on, yn yr hon y pregethir pur air Duw, ac y mini&s;trir y Sacramentau yn ddyledus, yn ol ordinhad Chri&s;t, ym|mhob peth ac fydd augenrheidiol eu bod yn yr unrhyw.</P>
<P>Megis y cyfeiliornodd Eglwy&s;i <HI>Jeru&s;alem, Alexandria,</HI> ac <HI>Antiochia,</HI> felly hefyd y cyfeiliornodd Eglwys Rhufain; nid yn unig yn eu buchedd a modd eu Ceremoniau; eithr hefyd mewn matterion ffydd.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="20" TYPE="article">
<HEAD>20. Am awdurdodd yr Eglwys.</HEAD>
<P>Y Mae i'r Eglwys allu i o&s;od deddfau a Ceremoniau, ac awdu<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">dod mewn amrafaelion ynghylch y ffydd; ac er hynny nid cyfreithlawn i'r Eglwys ordeinio dim ac fydd wrthwyneb i &s;crifennedig air Duw; ac nis gall felly e&s;poni un lle o'r Scrythur lan, fel y bo yn wrthwyneb i le arall. Am hynny, er bod yr Gglwys yn dy&s;t ac yn geidwad ar yr Scrythur; er hynny, megis nas dylei hi ordeinio dim yn erbyn yr Scrythur, felly heb law r unrhyw ni ddylei hi gym|mell credu dim er anghenrhaid i Iechydwriaeth.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="21" TYPE="article">
<PB REF="5">
<HEAD>21. Am awdurdod Gymmanfau, neu Gyn|ghorau cyffredinol.</HEAD>
<P>CYnghorau cyffredinol ni&s; gellir eu ca&s;clu ynghyd heb orchymmyn ac ewyllys tywy&s;ogion. Ac wedi eu ca&s;clu ynghyd (yn gymmaint ac nad ydynt ond cynnulleidfa o ddy|nion, o'r rhai ni lywodraethir pawb gan Y&s;pryd a gair Duw,) hwy a allant gyfeiliorni, ac weithiau a ddarfu yddynt gyfei|liorni, a hynny mewn pethau a berthynant i Dduw. O herwydd pa ham, y pethau a ordeinier ganthynt megis yn anghenrhaid i Iechydwriaeth, nid oes iddynt na nerth nac awdurdod, onis gellir dangos darfod eu tynnu allan o'r Scry|thur lan.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="22" TYPE="article">
<HEAD>22. Am y Purdan.</HEAD>
<P>YR athrawiaeth Rufeinaidd ynghylch Purdan, pardynau, anchydeddu ac addoli delwau a chreirisu, a hefyd galw a gweddio ar y Sainct, nid yw ond peth Y&s;mala, o wag ddy|chymmyg, ac heb iddo &s;ail ar u<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter"> warrant o'r Scrythur lan; ond yn hytrach &s;ydd wrthwyneb i air Duw.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="23" TYPE="article">
<HEAD>23. Am fini&s;trio, neu weini yn y Gynnulleidfa.</HEAD>
<P>NId cyfreithlawn i neb gymmeryd arno &s;wydd pregethu ar gyhoedd, neu fini&s;trio y Sacramentau yn y gynnul|leidfa, hyd oni alwer, ac oni dbanfoner ef yn gyfraithlawn i wa&s;anaethu y &s;wydd honno. A'r rhai hynny a ddylem ni farnu eu bod wedi eu galw a'u danfon yn gyfreithlon, y rhai a ddetholwyd ac a alwyd i'r gwaith hwn, gan ddynion a fo ac awdurdod cyhoedd wedi ei rhoddi iddynt yn y gynnulleidfa, i alw ac i ddanfon gweinidogion i winllan yr Arglwydd.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="24" TYPE="article">
<PB REF="6">
<HEAD>24. Am lefaru yn y gynnulleidfa, yn y cyfryw dafod|iaith ac y bo'r bobl yn ei ddeall.</HEAD>
<P>PEth llwyr wrthwyneb i air Duw ac i arfer yr hen Eglwys gynt, yw bod gweddi gyhoedd yn yr Eglwys, neu fini&s;trio y Sacramentau mewn tafod-iaith ni bo'r bobl yn ei ddeall.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="25" TYPE="article">
<HEAD>25. Am y Sacramentau.</HEAD>
<P>SAcramentau a ordeiniwyd gan Gri&s;t, nid ydynt yn unig yn arwyddion, neu yn argoelion o broffe&s;s Cri&s;tianogion: ond yn hytrach, rhyw ddiogel dy&s;tion a gweithredol arwyddi|on ydynt o ras ac o ewyllys da Duw tuac attom ni, trwy y rhai y mae efe yn gweithio yn anweledig ynom ni; ac nid yn unig yn bywhau, ond hefyd yn nerthau ac yn cadarnhau ein ffydd ni yntho ef.</P>
<P>Dau Sacrament y &s;ydd wedi eu hordeinio gan Gri&s;t ein Harglwydd yn yr Efengyl, nid amgen na, Bedydd, a Swp|per yr Arglwydd.</P>
<P>Y pump hynny a elwir yn gyffredinol yn Sacramentau, &s;ef, Gonffirma&s;ion [neu fedydd E&s;cob] Penyd, Vrddau, Pri|odas, ac Enneiniad, new'r Olew, nid ia<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">n eu cyfrif yn Sa|cramentau'r Efengyl; eithr yn gyfryw ac a dyfa&s;ant, peth o gam ddilyn yr Apo&s;tolion, ac o ran ydynt &s;tat o fuchedd, y mae'r Scrythur lan yn eu eynnwys: ond er hynny nid oes ynddpnt gyffelyb natur Sacramedtau ac mewn Bedydd a Swpper yr Arglwydd; am nad oes ynddynt nac arwydd gweledig, na Ceremoni a ordeiniwyd gan dduw. Y Sa|cramentau ni ordeiniwyd gan Gri&s;t flygadrythu arnynt, neu i'w dwyn oddi amgylch; ond er mwyn bod i ni eu dyledus arfer hwynt. Ac ynghyfryw rai yn unig ac fydd yn eu der|byn hwy yn deilwng, y mae iddynt effaith, neu weithrediad: ond yr rhai &s;ydd yn eu derbyn hwy yn an-heilwng, &s;ydd yn ynnill iddynt eu hunain ddamnedigaeth, fel y dywaid S. <HI>Paul.</HI></P>
</DIV2>
<DIV2 N="26" TYPE="article">
<PB REF="6">
<HEAD>26. Nad yw an-nheilyngdod y Gweinidogion yn rhwy|&s;tro gweithrediad y Sacramentau.</HEAD>
<P>ER bod yn yr Eglwys weledig bob am&s;er y rhai drwg 'ynghymmy&s;c a'r rhai da, a bod weithiau i'r rhai drwg yr audurdod pennaf yngweini dogaeth y gair a'r Sacramen|tau: etto yn gymmaint ac nad ydyut hwy yn gwneuthur hynny yn eu henw eu hunain, ond yn enw Chri&s;t, ac mai trwy ei Gommi&s;&s;iwn a'i awdurded ef y maent yn gweini; nyni a allwn dderbyn eu gweinidogaeth hwy trwy wrando'r Oair a thrwy dderbyn y Sacramentau. Ac nid yw eu han|wiredd hwy yn tynnu ymmaith ffrwyth ordinhad Chri&s;t; nac yn lleihau Gras doniau Duw oddiwrth y cyfryw rai ac &s;ydd trwy ffydd yn iawn-dderbyn y Sacramentau, a fini&s;trir iddynt, y rhai &s;y mewn ffrwyth o blegid go&s;odiad Chri&s;t a'i addewid, er bod yn eu mini&s;trio gan ddynion drwg.</P>
<P>Er hynny i gyd, y mae yn perthyn i ddi&s;cyblaeth yr Eglwys, bod ymofyn am weinidogion drwg, a bod i'r rhai a fo yn gwybod eu beiau hwy, achwyn arnynt: ac o'r diwedd gwedi eu caffael yn evog trwy farn gyfiawn bod eu di&s;|wyddo.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="27" TYPE="article">
<HEAD>27. Am Fedydd.</HEAD>
<P>BEdydd nid yw yn unig yn arwydd o'n proffe&s;s ni; neu yn nod gwahaniaeth i adnabod Chri&s;tianogion oddiwrth era|ill ni wnaed yn Gri&s;tianogion; eithr y mae hefyd yn arwydd o'r adgenedliad neu'r ail-enedigaeth; trwy'r hyn, megis trwy offeryn, yr impir yn yr Eglwys y rhai a dderbynniant fedydd yn iawn: yr arwyddir yn w<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">ledig, ac y &s;eilir trwy'r Y&s;pryd glan, yr addewidion am faddeuant pechodau, a'n ma|bwy&s;iad ninnau i fod yn feibion i Dduw: y cadarnheir ffydd: ac yr angwanegir gras trwy rinwedd gweddi at Dduw. Be|dydd plant ieuangc a ddyleid er dim ei gadw yn yr Eglwys, megis peth yn cwbl gyttuno ag ordeinhad Chri&s;t.</P>
<PB REF="7">
<GAP DESC="duplicate" EXTENT="1 page">
<PB REF="7">
<GAP DESC="duplicate" EXTENT="1 page">
<PB REF="8">
<GAP DESC="duplicate" EXTENT="1 page">
<PB REF="8">
<GAP DESC="duplicate" EXTENT="1 page">
</DIV2>
<DIV2 N="28" TYPE="article">
<PB REF="9">
<HEAD>28. Am Swpper yr Arglwydd.</HEAD>
<P>SWpper yr Arglwydd nid yw yn unig yn arwydd o'r ca|riad a ddylei fod gan Gri&s;tianogion i'w gilydd; ond yn hytrach Sacrament yw o'n prynnedigaeth ni trwy farwo|laeth Chri&s;t. Yn gymmaint ac i'r rhai a'i derbynniant yn iawn, yn deilwng, ac mewn ffydd, y bara yr ydym ni yn ei dorri &s;ydd gyfranogaeth Corph Chri&s;t; a'r un modd cwppan y fendith &s;ydd gyfranogaeth gwaed Chri&s;t.</P>
<P>Traw&s;ylweddiad (neu newidiad &s;ylwedd y bara a'r gwin) yn Swpper yr Arglwydd, ni ellir ei brofi wrth yr Scrythur lan; ond y mae yn wrthwyneb i eglur eiriau'r Scrythur lan, yn dadymchwelyd naturiaeth Sacrament; ac a roddes ach|ly&s;ur i lawer o ofergoelion.</P>
<P>Corph Chri&s;t a roddir, a dderhynnir, ac a fwyteir yn y Swpper, yn unig mewn modd nefol ac Y&s;prydol. A'r cy|frwng trwy'r hwn y derbynnir ac y bwyteir Corph Chri&s;t yn y Swpper, yw ffydd.</P>
<P>Sacrament Swpper yr Arglwydd wrth ordinhad Chri&s;t, ni roid i gadw, ni ddygyd oddiamgylch, ni dderchefid, nid addolid.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="29" TYPE="article">
<HEAD>29. Nad yw'r Annuwiol yn bwyta Corph Chri&s;t wrth arfer Swpper yr Arglwydd.</HEAD>
<P>YR annuwiolion a chyfryw rai, ac nid oes ganddynt ffydd, er eu bod yn gnawdol ac yn weledig a'u dannedd yn enoi, (fel y dy waid S. <HI>Augu&s;tin</HI>) Sacrament Corph a gwaed Chri&s;t; er hynny nid ydynr hwy mewn modd yn y byd yn gyfran<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">gion o Ghri&s;t; ond yn hytrach i'w damnedigaeth eu hunain yn bwyta ac yn yfed arwydd neu Sacrament peth mor fa<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">or.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="30" TYPE="article">
<HEAD>30. Am y Ddau ryw.</HEAD>
<P>Cwppan yr Arglwydd ni ddylid ei naccau i'r llygion bobl. Canys dwyran Sacrament yr Arglwydd, wrth orein|had
<PB REF="9">
a gorchymmyn Chri&s;t, a ddylid eu mini&s;trio i bod Chri&s;tion yn gyffelyb.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="31" TYPE="article">
<HEAD>31. Am un aberth Chri&s;t a gyflawnwyd ar y groes.</HEAD>
<P>ABerthiad Ghri&s;t, yr hwn a wnaed unwaith, y &s;ydd berfaith brynedigaeth, boddhad, ac iawn tros holl be|chodeu'r holl fyd, yn gy&s;tal cynenid a gweithredol; ac nidoes iawn arall am bechod onid hwnnw, yn unig. O herwydd pa ham, nid oedd aberthau'r offerennau, y rhai yn gyffredin y dywedant fod yr Offeiriaid yn aberthu Chri&s;t ynddynt tros y byw ar mewn i gael maddevant am y go&s;p neu'c euogrwydd, onid thwedlau cabl a Siommedigaethau pe|ryglys.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="32" TYPE="article">
<HEAD>32. Am Briodas Offeiriaid.</HEAD>
<P>EScobion, Offeiriaid, a Diaconiaid nid ynt wedi eu ger|chymmyn trwy gyfraith Dduw, nac i addunedu &s;tat buchedd &s;engl, nac i ymgadw rhac priodas, Am hynny mae'n gyfreith lawn iddynt hwythau, megis i bob Chri&s;tianogion eraill, wreicca yn ol eu deall eu hu|nain, fel y bo'nt hwy yn barnu fod y peth yn gwa&s;anaethu yn oreu i dduwioldeb.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="33" TYPE="article">
<HEAD>33. Am Ddynion a fo wedi eu he&s;communo, pa wedd a d'leid eu gochel.</HEAD>
<P>Y Dyn trwy eglur gyhoeddiod yr Eglwys, y iawn dorrer ymmaith oddiwrth undeb yr Eglwys, ac a e&s;communer, a ddyleid ei gymmeryd gan holl liaws y ffyddloniaid, megis cenhedl-ddyn a Phublican, hyd oni chymmoder ef yn gy|hoedd trwy benyd, a'i dderbyn i'r Eglwys gan farnwr a fo iddo swdurdod i hynny.</P>
<PB REF="10">
<GAP DESC="duplicate" EXTENT="1 page">
<PB REF="10">
<GAP DESC="duplicate" EXTENT="1 page">
</DIV2>
<DIV2 N="34" TYPE="article">
<PB REF="11">
<HEAD>34. Am Draddodiadau'r Eglwys.</HEAD>
<P>NId yw anghenrhaid bod traddodiadau a Ceremoniau ym-mhob lle yn yr un modd, neu yu gwbl gyffelyb; canys hwy a fuant bob am&s;er o amrafael fodd, ac a ellir eu newidio mewn amrafael wledydd, amferau ac arferau dyni|on, trwy na ordeinier dim yn erbyn Gair Duw. Pwy byn|nac wrth ei farn nailltuol ei hun, o'i fodd ac o'r gwaith god|def, yu gyhoeddys, a dorro draddodiadau a Ceremoniau'r Eglwys, y rhai nid ydynt wrthwyneb i air Duw, ac a ordei|niwyd ac a gynnhwy&s;wyd trwy awdurdod gyffredin; a ddylid ei geryddu yn gyhoeddus (fel y bo i eraill ofni gwneuthur y cyflelyb,) megis un yn gwneuthur yn erbyn trefn gyffredin yr Eglwys, ac yn briwo awdurdod y lywodraethwr, ac yn archolli cydwybodau y brodyr gweinion.</P>
<P>Y mae i Eglwys wahanol pob cenedl awdurdod i ordeinio, newidio, ac i ddyddymmu Ceremoniau neu gynneddfau'r Eglwys, y rhai a ordeiniwyd yn unic trwy awdurdoe dyn trwy fod gwneuthur pob peth er adeiladaeth.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="35" TYPE="article">
<HEAD>35. Am Homiliau.</HEAD>
<P>YR ail llyfr o'r Homiliau, y rhai y darfu i ni gy&s;&s;ylltu eu henwau gwahanredol tan yr Articul ymma, &s;ydd yn cynnwys dy&s;ceidiaeth dduwiol, iachus, anghenrheidiol i'r am|ferau hyn, megis y mae'r llyfr cyntaf o'r Homiliau, y rhai a o&s;odwyd allau yn am&s;er <HI>Edward</HI> y chweched: am hynny yr ydym yn barnu fod eu darllein hwy yn yr Eglwy&s;i gan y Gweinidogion, yn ddie&s;ceulus, ac yn llawnllythur, fel y gallo'r bobl eu deall.</P>
<LIST>
<HEAD>Am ennwau'r Homiliau.</HEAD>
<ITEM>1. AM iawn-arfer yr Eglwys.</ITEM>
<ITEM>2. Yn erbyn perigl delw-addoliad.</ITEM>
<ITEM><PB REF="11">3. Am adgyweirio a chadw'n lan Eglwy&s;i.</ITEM>
<ITEM>4. Am weithredodd da, ac yn gyntaf am Ym|prydio.</ITEM>
<ITEM>5. Yn erbyn glothineb a Meddwdod.</ITEM>
<ITEM>6. Yn erbyn Dillad rhy-wychion.</ITEM>
<ITEM>7. Am weddi.</ITEM>
<ITEM>8. Am le ac am&s;er Gweddi.</ITEM>
<ITEM>9. Y dyleid mini&s;trio Gweddi Gyffredin a'r Sacramen|tau mewn <GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">aith gydnabyddus.</ITEM>
<ITEM>10. Am barchus gymmeriad Gair Duw.</ITEM>
<ITEM>11. Am roi Elu&s;en.</ITEM>
<ITEM>12. Am enedigaeth-Chri&s;t.</ITEM>
<ITEM>13. Am ddioddefaint Chri&s;t.</ITEM>
<ITEM>14. Am Adgyfodiad Chri&s;t.</ITEM>
<ITEM>15. Am Deilwng dderbynniad Sacrament Corph a Gward Chri&s;t.</ITEM>
<ITEM>16. Am Ddoniau'r Y&s;pryd Glan.</ITEM>
<ITEM>17. Ar wythnos y Gweddiau.</ITEM>
<ITEM>18. Am Stat Priodas.</ITEM>
<ITEM>19. Am Edifeirwch</ITEM>
<ITEM>20. Yn erbyn Seguryd.</ITEM>
<ITEM>21. Yn erbyn Gwrthryfelgarwch.</ITEM>
</LIST>
</DIV2>
<DIV2 N="36" TYPE="article">
<PB REF="12">
<HEAD>36. Am Gy&s;&s;egriad E&s;cobion a Gweini|dogion.</HEAD>
<P>LLyfr Cy&s;&s;egriad Archelcobion ac E&s;cobion, ac Vrddiad Offeiriaid a Diaconiaid, yr hwn o ofodwyd allan yn ddiweddar, yn am&s;er <HI>Edward</HI> y chweched, ac y gadarn|hawyd yr un am&s;er trwy awdurdodd <HI>Parliament,</HI> &s;ydd yn cynnwys yntho bob peth angenrheidiol i gyfryw Gyffegriad ac Vrddtad: ac nid oes yntho ddim ac &s;ydd o hono ei hun yn ofergoelus, neu yn annuwiol. Ac am hynny pwy bynnac a gy&s;&s;egrwyd neu a Vrddwydd yn ol cynneddfau'r llyfrc hwnnw er yr ail flwyddyn o'r unrhyw frenin <HI>Edward</HI> hyd yr am&s;er ymma, neu yn ol hyn a gyffegrir neu a urddir yn ol yr unrhyw gynneddfau; yr ydym ni yn ordei|nio bod y cyfryw rai oll wedi eu cy&s;&s;egru a'u hurddo yn iawn, yn drefnus ac yn gyfreithlawn.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="37" TYPE="article">
<HEAD>37. Am Lywodraethwyr bydol.</HEAD>
<P>MAwrhydi y Brenin &s;ydd iddo y gallu pennaf o fewn y deyrnas hon o Loegr ac eraill o'i Arglwyddiaethau; i'r hwn y perthyn y llywodraeth pennaf ar bob &s;tat yn y deyrnas, pa un hynnac font ai Eglwy&s;ic ai bydol ym-mhob ryw acho&s;ion: ac nid yw, ac nis dylei fod yn ddaro&s;tyngedig in llywodraeth ddieithrol.</P>
<P>Le'r ydym yn rhai i fawrhydi y Brenin y llywodraeth pennaf, oblegid y rhyw enwau yr ydym yn deall fod med|dyliau rhyw bobl enllibus yn ymrwy&s;tro: nid ydym ni yn caniattau in tywy&s;ogion na Gweinidogaeth gair Duw, na'r Sacramentau; yr hyn beth hefyd y mae'r <HI>Injunctions</HI> a o&s;odwyd allan gan y Frenhines <HI>Elizabeth</HI> yn gwbl eglur yn ei dy&s;tiolaethu: ond yr rhagorfraint hwnnw yn unic, yr
<PB REF="12">
hwn yr ydym yn gweled fod yu ei roi bob am&s;er i bob tywy&s;agion Duwiol yn yr Scrythur lan gan Dduw ei hun, hynny yw, a dylent hwy lywodraethu ar bob Stat ac ar bob gradd a orchymynnwyd tan eu gefal hwy gan Dduw, pa un bynnac font ai Eglwy&s;ic ai bydol, a cho&s;twyo a'r cled|dyf bydol y rhai cyndyn a'r drwgweithredwyr.</P>
<P>Nid oes i E&s;cob <HI>Rhufain</HI> lywadraeth o fewn y deyrnas hon o Loegr.</P>
<P>Fe ddichon cyfreithiau y deyrnas go&s;pi Chri&s;tianogion ag angeu am feiau &s;celer trymiou,</P>
<P>Y mae yn gyfreithlawn i Gri&s;tianogion wrth orchym|myn y llywodraethwr, wi&s;co Arfan, a gwa&s;anaethu yn y rhyfel.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="38" TYPE="article">
<HEAD>38. Am olud Chri&s;tianogion, nad yw gyffredin.</HEAD>
<P>GOlud a da Ghri&s;tianogion nid yw gyffredin o hrewydd eu cyfiawnder, a'u titl, a'u meddiant megis y mae rhyw Anabapti&s;tiaid yn gwag-ymffro&s;t. Er hynny fe ddylei bob dyn o'r cyfryw bethau ac a fo ar ei elw, roi elu&s;en yn hae<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter"> i'r tlawd, yn ol ei allu.</P>
</DIV2>
<DIV2 N="39" TYPE="article">
<HEAD>39. Am Lw Chri&s;tion.</HEAD>
<P>MEgis yr ydym yn cyfaddef bod ofer dyngu ac afraid lyfau wedi eu gwahardd i Gri&s;tianogion gan ein Harg|lwyddd Ie&s;u Chri&s;t a'i Apo&s;tol <HI>Jaco:</HI> felly yr ydym yu barnu nad yw Chri&s;tianogol grefydd yn gwahardd nas gall dyn dyngu pau fo'r llywodraethwr yn erchi, mewn matter o ffydd a Chariad perffaith, trwy fod gwneuthur hyn|ny
<PB REF="13">
yn ol addy&s;c y Prhphwyd, mewn cyf<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">awnder, a barn, a gwiricnedd.</P>
</DIV2>
</DIV1>
</BODY>
<BACK>
<DIV1 TYPE="ratification">
<HEAD>Y Sicerhad, neu y <HI>Ratification.</HI></HEAD>
<P>Y Llyfr hwn o'r Articulau rhagddywededig a brifiwyd trachefn, ac a gynnhwy&s;wyd i'w gynnal a'i arfer o fewn y deyrnas, trwy gyttundeb a chyd&s;yniad ein goruchaf Arglwyddes <HI>Elizabeth,</HI> trwy ras Duw Brenhines Lloeger, Ffrainc ac Iwerddon, ymddiffynferch y Hydd, <HI>&amp;c.</HI> A chwedi hynny trwy gyd&s;yniad ein goruchaf Ar|glwydd Frenin JAMES, trwy ras Duw, Brenin Prudain fawr, Ffrainc ac Iwerddon, ymddiffyn|nydd y ffydd, <HI>&amp;c.</HI> Y rhyw Articulau a ddarllenn|wyd yn hamddenol, ac a gadarnhawyd trachefn tan ddwylaw yr Arche&s;cob a'r E&s;cobion o'r ty uchaf, a than ddwylaw yr holl Eglwy&s;wyr o'r ty i&s;af, yn eu Cymman<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">a hwy, yn y flwyddyn o oedran yr Arglwydd 1571. Ac yn gyffelyb yn y Gym|manfa a gynnhaliwyd yn y flwyddyn o oedran yr Arglwydd 16<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">4.</P>
</DIV1>
<DIV1 TYPE="table of contents">
<HEAD>Y TABUL neu y dango&s;eg.</HEAD>
<LIST>
<ITEM><HI>1.</HI> AM ffydd yn y Drindod.</ITEM>
<ITEM><HI>2.</HI> Am Gri&s;t Mab Duw.</ITEM>
<ITEM><PB REF="13"><HI>3.</HI> Am ei ddi&s;cynniad i ufforn.</ITEM>
<ITEM><HI>4.</HI> Am ei Adgyfodiad.</ITEM>
<ITEM><HI>5.</HI> Am yr Y&s;pryd Glan.</ITEM>
<ITEM><HI>6.</HI> Am Ddigonoldeb yr Scrythur lan.</ITEM>
<ITEM><HI>7.</HI> Am yr Hen De&s;tament.</ITEM>
<ITEM><HI>8.</HI> Am y tair Credo.</ITEM>
<ITEM><HI>9.</HI> Am bechod cynhwnol neu gynenid.</ITEM>
<ITEM><HI>10.</HI> Am rydd ewyllys.</ITEM>
<ITEM><HI>11.</HI> Am Gyfiawnhad.</ITEM>
<ITEM><HI>12.</HI> Am Weithredoedd da.</ITEM>
<ITEM><HI>13.</HI> Am weithredoedd o flaen Cyfiawnhad.</ITEM>
<ITEM><HI>14.</HI> Am weithredoedd gydac a orchymynnwyd.</ITEM>
<ITEM><HI>15.</HI> Am Gri&s;t ei hun yn ddibechod.</ITEM>
<ITEM><HI>16.</HI> Am bechod ar ol bedydd.</ITEM>
<ITEM><HI>17.</HI> Am Raglumaeth ac Etholedigaeth.</ITEM>
<ITEM><HI>18.</HI> Am fwynhau Jechydwriaeth trwy Gri&s;t.</ITEM>
<ITEM><HI>19.</HI> Am yr Eglwys.</ITEM>
<ITEM><HI>20.</HI> Am Awdurdodd yr Eglwys.</ITEM>
<ITEM><HI>21.</HI> Am awdurdod Gynghorau cyffredinol.</ITEM>
<ITEM><HI>22.</HI> Am y Purdan.</ITEM>
<ITEM><HI>23.</HI> Am fini&s;trio yn y Gynnulleidfa.</ITEM>
<ITEM><HI>24.</HI> Am lefaru yn y Gynnulleidfa.</ITEM>
<ITEM><HI>25.</HI> Am y Sacramentau.</ITEM>
<ITEM><HI>26.</HI> Am an-nheilyngdod y Gweinidogion.</ITEM>
<ITEM><HI>27.</HI> Am y Bedydd.</ITEM>
<ITEM><HI>28.</HI> Am Swpper yr Arglwydd.</ITEM>
<ITEM><HI>29.</HI> Am yr annuwiol y rhai nid ynt yn bwyta Corph Gri&s;t.</ITEM>
<ITEM><HI>30.</HI> Am y Ddau ryw.</ITEM>
<ITEM><HI>31.</HI> Am un Aberthiad Chri&s;t.</ITEM>
<ITEM><HI>32.</HI> Am Briodas Offeiriaid.</ITEM>
<ITEM><HI>33.</HI> Am ddynion a E&s;communwyd.</ITEM>
<ITEM><HI>34.</HI> Am Draddodiadau'r Eglwys.</ITEM>
<ITEM><HI>35.</HI> Am yr Homiliau.</ITEM>
<PB REF="14">
<ITEM><HI>36.</HI> Am Gy&s;&s;egriad Gweinidogion.</ITEM>
<ITEM><HI>37.</HI> Am Lywodraeth-wyr bydol.</ITEM>
<ITEM><HI>38.</HI> Am olud Chri&s;tianogion.</ITEM>
<ITEM><HI>39.</HI> Am Lw Chriflion.</ITEM>
<ITEM>Am Sicerhad yr Articulau hyn.</ITEM>
</LIST>
<TRAILER>TERFYN.</TRAILER>
<PB REF="14">
</DIV1>
</BACK>
</TEXT>
</EEBO>
</ETS>
