<!DOCTYPE ETS PUBLIC "-//UMDLPS//DTD EEBOPROOF 2.0//EN">
<ETS>
<TEMPHEAD>
<REVDESCR>
<CHANGE>
<DATE>2010-10-20</DATE>
<RESPSTMT>
<NAME>Jayne Henley</NAME>
<RESP>MURP</RESP>
</RESPSTMT>
<ITEM>*Added TYPEs to DIVs in order to validate.
*Proofed title page(s).
*Checked ^s.
*Reviewed structure.
*Checked division-marking material at heads and feet of divisions (HEADS, etc.).
*Checked for signatures.
*Checked placement and completeness of PBs.
*Checked for damage GAPs, #s, --s.
*Corrected $.
*Converted __ $s to <GAP DESC="illegible" EXTENT="">.
*Checked spacing of foreign GAPs.
*Checked for EPIGRAPHs and ARGUMENTs.
*Checked for startqs, endqs, oe, ae, q;s, and Qs.
*Checked proofsheets and made corrections found there.
*Checked for CLOSERs, TRAILERs, and BYLINEs.
*Siecio am mac yn lle mae.
*Siecio am cu yn lle eu, a ci yn lle ei.
*Siecio TEXT LANG="wel"
DONE.</ITEM>
</CHANGE>
</REVDESCR>
</TEMPHEAD>
<EEBO>
<IDG S="marc" R="AB" ID="B00618">
<STC T="S">210775</STC>
<BIBNO T="oclc">52633336</BIBNO>
<VID>174765</VID>
</IDG>
<TEXT LANG="wel">
<FRONT>
<DIV1 TYPE="half title">
<PB REF="1">
<PB REF="1" MS="y">
<P>YNGLYNION ar y Pader, y Credo, ag <HI>ar deg gorchymyn o waith</HI> D: G: R: yr Athraw mawr <HI>o dre Fulan.</HI></P>
</DIV1>
</FRONT>
<BODY>
<DIV1 TYPE="poems on the Symbols">
<DIV2 TYPE="Pater Noster">
<PB REF="2">
<PB REF="2">
<HEAD>Y PADER.</HEAD>
<LG>
<L>NEfol d&acirc;d, llawn rh&acirc;d, llyw a'n rhi</L>
<L>Ydwyd, mewn odieth duw celi,</L>
<L>Meddylier am addoli</L>
<L>(Da iawn y dyl) dy enw di.</L>
</LG>
<LG>
<L>Ond hebod gan fod (gwan wyf i)</L>
<L>Buchedd drwy bechod i'n llo&s;gi</L>
<L>Delid oll, rhag yn colli,</L>
<L>I'n vrddas dy deyrnas di.</L>
</LG>
<LG>
<L>Gnweler (nef gloewder naf glwys)</L>
<L>Dy wyllys dealler yn gym wys,</L>
<L>Drwy r&acirc;d, fal ymharadwys</L>
<L>Howddgar, ar y ddaear ddwys.</L>
</LG>
<LG>
<L>Heddyw, i bob rhyw, a rhi</L>
<L>Dod fara, (oth fowredd i gelli)</L>
<L>Yn gymorth i wir borthi,</L>
<L>Y dyn a wych-luniai&s;t di.</L>
</LG>
<LG>
<L>Maddau bechodau, baich ydyn</L>
<L>Arnom, yn arw nad, in herbyn</L>
<L>Ninau heb gel (bid gelyn)</L>
<L>Sy 'n maddau 'n ddiau i ddyn.</L>
</LG>
<LG>
<L>Nad yn dwyn, er mwyn mab maeth,</L>
<L>Y wirfair oedd wir ferch, a mamaeth</L>
<L>I oerfawr nad y gad gaeth,</L>
<L>A digwydd profed<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">gaeth.</L>
</LG>
<LG>
<L>Rhag tynged galed, a gelyn,</L>
<L>A phoen a phenyd y-werbyn.</L>
<L>Ardialedd &s;ydd yn dylyn</L>
<L>Yn rhwydd, (o ddnw) rhyddh&acirc; ddyn.</L>
</LG>
</DIV2>
<DIV2 TYPE="Creed">
<PB REF="3">
<HEAD>Y Gredo.</HEAD>
<LG>
<L>IR t&acirc;d, yn wa&s;tad, e&s;tyd</L>
<L>I credaf, creawdr diball hyfryd:</L>
<L>Awnaeth ynen uwch ben byd.</L>
<L>Hoewfaith, a'r ddear-hefyd.</L>
</LG>
<LG>
<L>I'r mab mawl, bywiawl, heb w&acirc;d,</L>
<L>Yn vnig, a 'anwyd o'r gwirdad</L>
<L>Yn Cri&s;t Ie&s;u gu gariad,</L>
<L>Yn Arglwydd ni, rhi, a rh&acirc;d.</L>
</LG>
<LG>
<L>O r&acirc;d ysbryd mad, fy mwyd</L>
<L>Y&s;brydol, oes pradwys a'nill wyd,</L>
<L>Ag yna, ef ai ganwyd,</L>
<L>O fair forwyn lo&eacute;wgrair lwyd.</L>
</LG>
<LG>
<L>Creulon loes, ar groes yn grau,</L>
<L>A gafodd, a gofid hyd angau,</L>
<L>Ai gladdu, benrhaith gwleddau,</L>
<L>D<GAP DESC="illegible" EXTENT="4 letters">ilad oi frad oedd frau.</L>
</LG>
<LG>
<L>I <GAP DESC="illegible" EXTENT="1 word"> ddugern, ddigoeth</L>
<L>Oer garchar, e gyrchedd ner cyfoeth</L>
<L>Ar trydydd dydd, wr tradoeth</L>
<L>O fru'r ddaear ddu e ddoeth.</L>
</LG>
<LG>
<L>Dyrchafawdd fy nawdd, o nad</L>
<L>Daearawl i dyrau nefolwlad,</L>
<L>I ei&s;tedd yno 'n wa&s;tad</L>
<L>Ar ddehau y diau d&acirc;d.</L>
</LG>
<LG>
<L>O ddynaw y daw duwion</L>
<L>Yn v&s;tus, i ei&s;tedd yn gyfion</L>
<L>Ar bob rhyw, yn fyw a f&ocirc;n</L>
<L>Mowrwych, ag ar rai meirwon.</L>
</LG>
<LG>
<PB REF="3">
<L>Ir y&s;bryd gloewfryd gywiwlan</L>
<L>(Duw ydyw) y dodaf gred gyfan</L>
<L>Sa<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">teiddiwr, eglwrwr glan</L>
<L>Buchedd, y mawr-a bycham.</L>
</LG>
<LG>
<L>Bod hynod, wiwglod eglwys,</L>
<L>Gatholig, goeth hylythyr i bradwys</L>
<L>Abod yn hon lon loewlws</L>
<L>I'r da, gyp hredinder dwys.</L>
</LG>
<LG>
<L>Rhag pechod hynod, heinus,</L>
<L>O annian, i ninau peryglus,</L>
<L>Mae maddeuaint, braint heb rus,</L>
<L>I ochel poen yn iachus.</L>
</LG>
<LG>
<L>Ath fod ti, yn llogi pob lle&s;gddyn,</L>
<L>A'rlludw yn llwy do, r mor ton wyn</L>
<L>Didwyll, am bawbydoedyn,</L>
<L>Daw'r vn cnawd ddydd brawd-i ddyn.</L>
</LG>
<LG>
<L>Mae hedd, a buchedd ddibechod,</L>
<L>I'r dawnus, daioni heb ddarfod:</L>
<L>Wed'i'r Arglwydd ai rwydd rod,</L>
<L>Beri, y lle yn barod.</L>
</LG>
<Q><TEXT LANG="wel">
<BODY>
<DIV1 TYPE="creed in verse">
<HEAD>Y Gredo.</HEAD>
<DIV2 TYPE="part">
<LG>
<L>CRedu'r wyfbennaf.</L>
<L>Ir tad goruchaf,</L>
<L>Gwir greawd'r, a naf</L>
<L>Nef, a daear.</L>
</LG>
<LG>
<PB REF="4">
<L>A thrwy'r glanysbryd,</L>
<L>Ei ganwyd ir byd,</L>
<L>O fair forwyn bryd</L>
<L>Loewfryd lafar.</L>
</LG>
<LG>
<L>Ar groes i wa&s;gu,</L>
<L>Hyd angau oerddu,</L>
<L>Awnawd, ai gladdu</L>
<L>Gwledd bryfedgar.</L>
</LG>
<LG>
<L>Aeth i vphern gau,</L>
<L>Ag o fewn tridiau,</L>
<L>E gododd yn frau,</L>
<L>O fru'r ddaer.</L>
</LG>
<LG>
<L>Aeth ir nefolwlad,</L>
<L>Lle mae i drigiad</L>
<L>Ar ddeheulaw rh&acirc;d,</L>
<L>Tad gallugar.</L>
</LG>
<LG>
<L>Ag eddaw'n farnwr,</L>
<L>Ar bob rhyw gyflwr.</L>
<L>Marw, a byw, ar gwr.</L>
<L>Goraua gar.</L>
</LG>
</DIV2>
<DIV2 TYPE="part">
<LG>
<L>Ag i gri&s;t Ie&s;u,</L>
<L>I vnig fab cu,</L>
<L>Arglwydd pobteulu</L>
<L>Talaith hygar.</L>
</LG>
<LG>
<PB REF="4">
<L>I dduw'r glany&s;bryd,</L>
<L>Credaf i hefyd,</L>
<L>Santeddiwr-y byd</L>
<L>Bowyd hywar.</L>
</LG>
<LG>
<L>Bod cyfan lan lwys,</L>
<L>Gatholig eglwys,</L>
<L>A chyfeilliach ddwys.</L>
<L>I dduwiol gwar.</L>
</LG>
<LG>
<L>A bod yn maddau,</L>
<L>Dirfawr bechodau,</L>
<L>Ai heinus gangu.</L>
<L>Beau &agrave; b&acirc;r.</L>
</LG>
<LG>
<L>Ag efydd ddydd brawd</L>
<L>I gynnes, a thlawd</L>
<L>Ail godiad y cnawd</L>
<L>Cnwd-y ddaer.</L>
</LG>
<LG>
<L>Ag ir da-y bydd,</L>
<L>Yno 'n dragowydd</L>
<L>Bowyd o newyd</L>
<L>Anniweddar.</L>
</LG>
</DIV2>
<CLOSER>Amen.</CLOSER>
</DIV1>
</BODY>
</TEXT></Q>
<LG>
<L><HI>Y tad a'r mab mad amen,</HI></L>
<L><HI>A'r ysbryd diasbri i berchen,</HI></L>
<L><HI>A lwyddo wrth brintio 'r bren</HI></L>
<L><HI>Brutanniaith l&oacute;ewiaith lawen.</HI></L>
</LG>
<LG>
<L><HI>Blinder a gapher, am gopha</HI></L>
<L><HI>Iownphordd heb wanphydd, a thraha</HI></L>
<L><HI>Daw'n Ilawenydd y dydd da</HI></L>
<L><HI>Ir enaid cowir yna.</HI></L>
</LG>
<LG>
<PB REF="4">
<L>GRa&s;&s;ol, (mair) ydwyd dy groe&s;t,</L>
<L>Burwen a baro duw celi,</L>
<L>Mae'r Arglwydd ni ddigwyddi,</L>
<L>Ag odieth da gidath di.</L>
</LG>
<LG>
<L>Ymy&s;g gwragedd wedd ddiwan,</L>
<L>Daed oeddyt dedwydd&aacute;f ith farnan,</L>
<L>Phrwyth dy fru, ner llu, a llan</L>
<L>Bendigwyd, baun diogan.</L>
</LG>
</DIV2>
<DIV2 TYPE="Ten Commandments">
<HEAD>Y deg gorchymyn.</HEAD>
<LG>
<L>NA chymer vn llun, yn lle</L>
<L>Y gwirdduw, gwaarddwyd yn ddie.</L>
<L>Car di r arglwydd ath lwydde:</L>
<L>Nid duw a fydd, ond e fe.</L>
<L>Y Dyn da, gwilia bob gwaith,</L>
<L>Rag cymryd, mewn camraint, fodd diphaith</L>
<L>Ag arfer drwy oferwaith.</L>
<L>Henw da duw hynod i daith.</L>
<L>GOrphowys, heb chwys, a chwant,</L>
<L>Y &s;uliau, pob &s;alwedd ni charant:</L>
<L>A'r Sabaoth cymer &s;eibiant</L>
<L>Ith blaid, ith tylwyth, ith blant.</L>
<L>OS gweddaidd, beraidd bara</L>
<L>A gei&s;i, ag oe&s;&s;oedd pob gwrda:</L>
<L>(Dayw'r wedd) anrhydedda</L>
<L>Dad, a mam yn ddinam dda.</L>
<L>GOchell di &s;orri, a &s;iarad</L>
<L>Milain, a malais, ab wryad:</L>
<L>A lluddia di bob lladdiad</L>
<L>Gwradwyddus, brochus a brad.</L>
<L><PB REF="5">YSda waith talaith pob teulu</L>
<L>Gochel, (ag iachus oedd fedru)</L>
<L>Mab, a merch, rhag gordderchu</L>
<L>Gwaith annedwydd y dydd du.</L>
<L>MEwn llys, oth wyllys na thwylla</L>
<L>Garwr, y gwirion na threi&s;ia:</L>
<L>Alledrad na fwriada</L>
<L>I ddyn, ame i gyfion dda.</L>
<L>OS pwyth llawn o phrwvth (ddyn phraeth)</L>
<L>Rhagorol a geri yn helaeth</L>
<L>Cam annuwiol dy&s;tiolaeth</L>
<L>Na ddwg, rhag gwg a fo gwaeth.</L>
<L>NA wna anllad frad, i fro</L>
<L>Cymydog, cam ydoeddi dwyllo,</L>
<L>O ble&s;&s;er paid a bly&s;&s;io,</L>
<L>I wreigan druan, ar dro:</L>
<L>NAi vrddas, nai was, yn wir</L>
<L>Nai forwyn, nai fowredd dda cowir</L>
<L>Nai a&s;&s;ennod os &s;onnir</L>
<L>Nadim a feddo nai dir.</L>
</LG>
<LG>
<L><HI>DOd fwyd a diod par duy,</HI></L>
<L><HI>a dillad diwalla'r carcharduy,</HI></L>
<L><HI>Gwilia'r clafyn y gwely</HI></L>
<L><HI>os marw par gael dayar duy.</HI></L>
</LG>
</DIV2>
<TRAILER>Diewydd.</TRAILER>
<PB REF="5">
</DIV1>
</BODY>
</TEXT>
</EEBO>
</ETS>
