<!DOCTYPE ETS PUBLIC "-//UMDLPS//DTD EEBOPROOF 2.0//EN">
<ETS>
<TEMPHEAD>
<REVDESCR>
<CHANGE>
<DATE>2009-08-05</DATE>
<RESPSTMT>
<NAME>Mona Logarbo</NAME>
<RESP>MURP</RESP>
</RESPSTMT>
<ITEM>Proofed and reviewed as part of batch B090715.pdcc.</ITEM>
</CHANGE>
</REVDESCR>
</TEMPHEAD>
<EEBO>
<IDG S="marc" R="UM" ID="A80884">
<STC T="W">c7054a</STC>
<BIBNO T="umi">99900006</BIBNO>
<VID>136229</VID>
</IDG>
<TEXT LANG="lat">
<FRONT>
<DIV1 TYPE="title page">
<PB REF="1" MS="y"><!-- PDF PAGE 109 -->
<P>DECLARATIO Oliveri Cromwelli Praefecti Exercituum pro REPUB. ET <HI>Con&s;ilii</HI> &s;ui <HI>Militaris;</HI> Exhibens fundamenta, &amp; cau&s;&s;as <HI>Di&s;&s;olutionis</HI> nuperi <HI>Parlamenti.</HI></P>
<P>Ex Anglicano Sermone in Latinum traducta.</P>
<P><FIGURE>
<Q LANG="lat">IN DOMINO CONFIDO</Q>
<FIGDESC>printer's or publisher's device</FIGDESC>
</FIGURE></P>
<P><HI>LONDINI,</HI> Typis <HI>Guilielmi Du-Gard.</HI> 1653.</P>
</DIV1>
</FRONT>
<BODY>
<DIV1 TYPE="text">
<PB REF="2"><!-- PDF PAGE 110 -->
<PB N="1" REF="2"><!-- PDF PAGE 110 -->
<HEAD><FIGURE>
<Q LANG="lat">COR VNVM VIA VNA</Q>
<FIGDESC>blazon or coat of arms</FIGDESC>
</FIGURE></HEAD>
<HEAD>DECLARATIO Oliverii Cromwelli Praefecti Exercituum pro REPUB.</HEAD>
<HEAD TYPE="sub">ET <HI>Con&s;ilii</HI> &s;ui <HI>Militaris.</HI></HEAD>
<P>_NOn e&s;t id prae&s;ens in&s;titutum no|&s;trum, rem ab initio repetere, ration&eacute;&s;que percen&s;ere, quibus moti &amp; inducti, arma inprimis &s;ump&s;imus, vitamque no&s;tram &amp; quicquid u&s;piam charum fuit, huic <HI>Cau&s;ae</HI> impendimus. Neque illud imprae&s;entiarum agimus, quo varias &amp; multiplices divinae Providentiae Di&s;|pen&s;ationes, per quas ducti fuimus, &s;igillatim reco|lamus;
<PB N="2" REF="3"><!-- PDF PAGE 111 -->aut in memoriam revocemus, quoties nobis ad&s;tipulatus e&s;t Deus, &amp; qu&agrave;m luculenta benevolae &s;uae acceptationis te&s;timonia &s;inceris immerentium &s;uorum &s;ervorum conatibus adhibuit; interea dum illi multis magn&iacute;&s;que difficultatibus colluctabantur, tam belli, qu&agrave;m domi inter curas &amp; negotia trium Nationum. A <HI>Nece&s;sitate</HI> quandoque impul&s;i, qu&ograve; melius eandem <HI>Cau&s;am,</HI> quam prim&ugrave;m a&s;&s;eruere, tuerentur, ad inu&s;itata &amp; extraordinaria provocare; quae omnia ex ante editis Declarationibus abund&egrave; &s;at&igrave;s innote&s;cant.</P>
<P>Po&s;tquam Deo vi&s;um e&s;&s;et, non mod&ograve; <HI>Hiberniam</HI> recuperare, <HI>Scoti&agrave;mque</HI> in&s;uper adjicere, verumetiam ad <HI>Wigorniam</HI> non &s;ine &s;ingulari Numinis prae&s;en|ti&acirc;, &amp; quadam Empha&s;i Providentiae <HI>Populi &s;ui partes agere;</HI> unde non levis Pax in iis Nationibus &s;e|quuta erat, &amp; <HI>Anglia</HI> perfectae quieti ieddita; Ade&oacute;|que Parlamento pulcra &s;e&s;e obtulit occa&s;io de Re|pub. bene merendi, tant&iacute;que &s;anguinis &amp; &s;udoris, t&aacute;mque &s;umptuo&s;ae &s;ementis vindemiam &amp; me&s;&s;em populo retribuendi, ju&s;taeque libertatis tam in Ci|vilibus qu&agrave;m in Spiritualibus con&s;tabiliendae; quae quidem &amp; <HI>officia,</HI> &amp; <HI>promi&s;&s;a &s;ua,</HI> &amp; <HI>mirabilia,</HI> quae Deus pro iis operatus erat, jure merit&oacute;que po&s;tu|labant. Non levis dolor viros cordatos, &amp; bene|affectos in&s;edit, dum indies animadverterent, qu&agrave;m frigid&egrave; &amp; lent&egrave; haec procederent; ide&oacute;que ad <HI>Ex|ercitum</HI> contendebant, adjutrices ejus manus implo|rantes, qu&ograve; meli&ugrave;s in po&s;terum eorum rebus con|&s;uleretur. At c&ugrave;m Exercitus ad &s;e iis immi&s;cendum, quae ad Civilem Curiam proprii&s;&s;im&egrave; &s;pectant, non ni&s;i illibenter &amp; invit&ograve; adigeretur; in hoc tandem
<PB N="3" REF="3"><!-- PDF PAGE 111 -->con&s;en&s;um e&s;t, Excellentiam &s;uam, caeter&oacute;&s;que rei militaris praefectos, qui un&agrave; ex Ordine &amp; Numero Parlamenti erant, exorandos e&s;&s;e, ut Parlamento &s;ua&s;ores a&s;&s;i&s;terent &amp; hortatores eorum quae in Re|gimine depravata erant in melius collocandorum, utque Rei-pub. &s;uper Ju&s;titiae &amp; Rectitudinis Ba&s;i firmandae unic&ecirc; &amp; &s;trenu&egrave; incumberent. Quod c&ugrave; &agrave; nobis factum e&s;&s;et, Con&s;ilia maturi&ugrave;s inita fore &s;perantibus, nihil minus &agrave; Parlamento ex&s;pecta|vimus, qu&agrave;m ut &s;pe van&acirc; lactaremur. At po&s;t quam cum dolore per&s;enti&s;ceremus, ab eo moras inutili|ter necti, iterum renovavimus no&s;tra de&s;ideria, &s;up|plicem libellum ultimo <HI>Augusti</HI> ei exhibentes, quem lic&egrave;t id temporis in bonam partem ab iis ac|cipi prae &s;e ferebant, gratias hac de re nobis refe|rentes, &amp; Capitula rerum propo&s;itarum Delegatis &agrave; Domo &s;u&acirc; perpendenda transmittentes, nihil ta|men ind&egrave; memoratu dignum &s;ub&s;ecutum e&s;t, n&eacute;ve talis factus e&s;t progre&s;&s;us, qui ullatenus te&s;taretur &s;e id &s;eri&ograve; velle perficere quod rogabatur; quin &egrave; contra no&s;trorum po&s;tulatorum certa quaedam aver|&s;atio mag&igrave;s mag&iacute;&s;que indies inter eos apparuit, non &s;ine amarulentia &amp; inimicitia contra Dei Populum &s;ubinde &s;e prodentibus; quae u&s;que ade&ograve; increve|rant, ut integerrimi illi viri &amp; maxim&egrave; honorandi, qui tam ant&egrave;, qu&agrave;m durante bello, pro Deo bo|n&oacute;que publico tam eminenter &s;e totos devovi&s;&s;ent, ad caetera inutiles in Parlamento facti e&s;&s;ent, prae|terquam un&agrave; cum <HI>prava Factione</HI> conveniendo, ad Autoritatem iis &s;u&acirc; prae&s;enti&acirc; conciliandam, qu&ograve; meli&ugrave;s &s;uis commodis velificarentur, atque id ef|fectum darent, cui prae reliquis &s;tudebant, nempe
<PB N="4" REF="4"><!-- PDF PAGE 112 -->ut <HI>Summum Imperium inde&s;inenter</HI> &amp; <HI>perpetu&ograve; &s;ibimet continuarent.</HI> Atque eundem in finem dicta Factio novae Populi <HI>Reprae&s;entativae</HI> diu &s;e opponere non de&s;titit, donec coacta demum &s;chedulam illam &s;ive <HI>Billam</HI> in con&s;iderationem admittere, ut nunc a&s;tu eluderent quod pri&ugrave;s impedire non poterant, e&acirc; hunc in finem ut&igrave; fru&iacute;que apud &s;e &s;tatuunt, nempe ut viri &s;uorum &s;imillimi locis in Domo vacuis &s;uc|centurientur, ade&oacute;que &s;uus ip&s;orum Con&s;e&s;&s;us per|petuaretur. Quod quidem con&s;ilium nonnulli ex eorum praefervidis &amp; promptioribus nequaquam oc|cultabant, quinimo ad ei a&s;&s;entiendum alios pelli|cere &s;atagebant; qu&oacute;dque ut effectum &s;uum &s;orti|retur, plurimae Petitiones in diver&s;is Comitatibus ob Continuationem hujus Parlamenti ab eorum nonnullis, &s;i non progenitae fuerint, erant &s;altem enutritae, ii&s;d&eacute;mque &s;i non ortum, debent tamen in|crementum.</P>
<P>Qu&ograve; hi&s;ce malis obvi&agrave;m iretur, <HI>Ductores Exercit&ucirc;s</HI> plurimi<ADD>^o^s</ADD> cum nonnullis &egrave; Parlamento congre&s;&s;us im|petr&acirc;runt, in commune deliberaturi, qu&acirc; commo|di&s;&s;im&acirc; ratione praeverterentur. At po&s;tquam omnes no&s;tri conatus irriti facti e&s;&s;ent &amp; fru&s;tranei, Exer|citui tandem pro comperto erat, &s;icut omnibus pru|dentibus &amp; aequis rerum ae&s;timatoribus manife&s;tum e&s;&s;e confidunt, <HI>Parlamentum</HI> hoc per nonnullorum <HI>pravitatem</HI> &amp; <HI>corruptelas,</HI> aliorum perver&s;as <HI>&s;u&s;picio|nes,</HI> plurimorum <HI>incuriam</HI> &amp; <HI>negligentias,</HI> ea mini|m&egrave; prae&s;titurum, quae Deus, Popul&uacute;&s;que &s;uus, to|t&aacute;que Natio ab eo multum di&uacute;que ex&s;pect&acirc;rant; quinimo fore, ut haec <HI>Cau&s;a,</HI> cui plurimum bene|dixit Dominus, qu&aacute;mque &s;uo &s;uffragio &s;aepius com|probavit,
<PB N="5" REF="4"><!-- PDF PAGE 112 -->&s;ub eorum manibus langue&s;ceret, &amp; &s;en|&s;im expiraret; Vit&aacute;que, libertates, &amp; &s;olatia po|puli &s;ui in inimicorum manus traderentur.</P>
<P>Quibus omnibus ab <HI>Exercitu,</HI> &amp; <HI>Con&s;ultioribus Po|puli</HI> hujus Nationis &s;eri&ograve; moe&s;t&eacute;que perpen&s;is, &amp; fu&s;is ad Deum precibus ut &s;apientiam cordibus no&s;tris in|&s;piraret, gre&s;&s;&uacute;&s;que dirigeret, officii no&s;tri e&s;&s;e duxi|mus, qui tantum potentiae &amp; prae&s;entiae divinae un&agrave; nobi&s;cum euntis experti &s;umus, efficaciora aliqua re|media perquirere, ad eam <HI>Cau&s;am</HI> tutandam, in qua boni &amp; cordati viri hujus Reipub. tam diu colligati fuere, &amp; ad <HI>Ju&s;titiam</HI> un&agrave; cum <HI>Pace</HI> in his Natio|nibus con&s;tabiliendam.</P>
<P>Po&s;t multas altercationes nece&s;&s;arium adjudica|tum erat, &amp; in hanc &s;ententiam itum, qu&ograve;d <HI>&s;um|ma rerum</HI> &amp; <HI>Autoritas &s;uprema,</HI> ad viros bene no|tos, rimentes Dei, &amp; &s;pectatae integritatis, &agrave; Parla|mento deferretur, Reipub. regimine pro tempore illorum fidei concredito; quae ratio expediti&s;&s;ima vi&s;a e&s;t, ad protegendum Dei populum, e&iacute;que vi|res addendas, ad Legem reformandam, &amp; Ju&s;titiam unicuique ci<GAP DESC="illegible" EXTENT="1 letter">ra re&s;pectum admini&s;trandam. Atque ind&egrave; &s;pes affulgebat Populum po&s;&s;e <HI>Monarchiam</HI> oblivi&s;ci, atque intelligere quid &egrave; re &s;ua foret in fu|turis Parlamentis eligendis, atque it&agrave; demum Regi|men &s;uper ver&acirc; Ba&s;i firmaretur, ab&s;que periclita|tione glorio&s;ae hujus Cau&s;ae, vel Exercituum Ope, qui in illius defen&s;ionis diuti&ugrave;s alerentur.</P>
<P>Et c&ucirc; adhuc immoti per&s;i&s;teremus, nulli operae parcentes, qu&ograve; min&ugrave;s ad extraordinaria recurratur, &agrave; <HI>viginti</HI> circiter &egrave; Parlamenti numero impetravimus, ut <HI>collationem</HI> nobi&s;cum in&s;tituerent, quibu&s;cum <HI>Ne|ce&s;sitatem</HI>
<PB N="6" REF="5"><!-- PDF PAGE 113 -->&amp; <HI>aquitatem</HI> eorum quae &agrave; nobis propo|nebantur, liber&egrave; &amp; amic&egrave; di&s;ceptavimus; &amp; liquid&ograve; evicimus, ea fui&s;&s;e, non Decretum illud five <HI>Actum,</HI> quod &s;ub incude &amp; prae manibus eorum tunc erat, quae maxim&egrave; probabiliter tale quippiam erant pro|ductura, quod &s;imilitudinem aliquam &amp; conformi|tatem illi Operi haberet, cujus fundamenta ip&s;e Deus locavit, &amp; adhuc in mundo exequitur.</P>
<P>Quae tamen c&ugrave;m &s;urdis auribus exciperentur, at|que ex altera parte proponeretur con&s;ulti&s;&s;imum e&s;|&s;e prae&s;ens hoc Parlamentum continuare, &agrave; quo bo|na omnia rationabiliter ex&s;pectari poterant, &amp; c&ucirc;m hoc vehementer urgeretur, plurimum hinc roboris no&s;trae &s;ententiae acce&s;&s;it, quam pri&ucirc;s imbiberamus, id quod ab iis dictum erat non ex Amore <HI>Reprae|&s;entativae</HI> profluxi&s;&s;e, &s;ed ut eam privatis &s;uis rebus accommodarent, dum alios in ab&s;entium relictas provincias cooptando, Imperium &s;ibimetip&s;is pro|rogarent, atque hunc in &s;copum con&s;ilia &s;ua colli|m&acirc;&s;&s;e.</P>
<P>Cum hac de re apert&egrave; cum iis ageretur, &amp; di&s;er|tis verbis re&s;ponderetur, neque Nationem, nec <HI>Probitatis Cau&s;am,</HI> n&eacute;ve no&s;metip&s;os talibus artificiis velle delu&s;um iri; dies cra&s;tinus po&s;t meridiem al|teri conventui datus e&s;t, qu&ograve; melius utrinque &s;ati&s;|factum foret; pollicentibus iis &egrave; Parlamento, qui tunc aderant, eorum conatus minim&egrave; defuturos, n&egrave; interea temporis quicquam &agrave; Parlamento decerne|retur, quod antedicta Propo&s;ita intercipere po&s;&s;it aut evacuare.</P>
<P>Nihilominus tamen Parlamentum proximo man&egrave; in praedicto &s;uo <HI>Acto</HI> procudendo &s;olito mag&igrave;s fe&s;ti|nabat,
<PB REF="5"><!-- PDF PAGE 113 -->nemine omnium qui interfuere contranitente, quin &amp; adjuvantibus nonnullis, ex eorum numero, qui nocte praecedente fidem &s;uam nobis in contra|rium ob&s;trinxerant. Et nunc ad extrema &s;uffragia ultim&aacute;mque di&s;qui&s;itionem deventum erat, de i&s;thoc <HI>Acto</HI> figendo &amp; ratum faciendo, quo facto, omnia quae &agrave; nobis propofita erant inca&s;&s;&ugrave;m e&s;&s;ent, omn&iacute;&s;|que iis aditus ad ju&s;tum in Parlamento examen praeclu&s;us.</P>
<P>Ad quod antevertendum, omni&aacute;que quae exin|de &s;equutura erant mala, unde periculum bonis om|nibus, &amp; huic <HI>glorio&s;ae Cau&s;ae</HI> imminebat; quae, me|tuendum erat, n&egrave; uno ictu &s;ucci&s;a decumberet, atque hae Nationes novis motibus agitarentur, quo tempo|re ho&s;tes extranei &s;uis occa&s;ionibus invigilant no&s;tris infortuniis libenter fruituri, &amp; nonnulli bella nobi&s;|cum actu gerunt; extrem&acirc; cogente <HI>Nece&s;sitate</HI> in|viti admodum &amp; reluctantes <HI>huic Parlamento finem impo&s;uimus.</HI> Quod tamen, ut&igrave; &s;peramus, ex &s;incero corde fecimus, Cau&s;am hanc no&s;tris Nominibus, vitae, familiis, reb&uacute;&s;que quantumvis clari&s;simis, ante|ferentes; cert&ograve; nobi&s;cum &s;tatuentes, <HI>Viros &s;pectatae fi|delitatis, &amp; probitatis Reipub. gubernaculo admovere;</HI> credentes, &s;icut nemo &s;apie~ns ex&s;pectat uvas &egrave; &s;pinis decerpere, it&agrave; &s;perabunt boni huju&s;modi viris ad re|gendum Electis &amp; Evocatis, fore, ut fructus ju&s;tae reformationis diu mult&uacute;mque precibus petitae, Deo benedicente, &s;uo tempore colligantur; in eorum om|nium refrigerium, qui magnis votis haec &s;u&s;pir&acirc;|runt.</P>
<P>Mult&ograve; plura potuimus congerere, &s;i id &agrave; nobis age|retur, aliis in&s;pergendo labem, &amp; malam Rei-pub.
<PB REF="6"><!-- PDF PAGE 114 -->admini&s;trationem pal&agrave;m Omnibus propinando, ae|quitatis &amp; ju&s;titiae nomen Actionibus no&s;tris com|parare. Sed iis &s;uper&s;edentes, in hoc tantummodo de&s;inemus, qu&ograve;d &s;icut <HI>Nece&s;sitate</HI> &amp; <HI>Providenti&acirc;</HI> prae|euntibus, ad ea ducti fuimus, quae mod&ograve; fecimus, ultra &s;upr&aacute;que cogitata no&s;tra &amp; de&s;ideria: it&agrave; quod reliquum e&s;t magni hujus Operis, in eo exequendo, totos nos Domino &amp; coele&s;ti &s;uae benedictioni re|&s;ignamus, &amp; &s;emper re&s;ignabimus; pal&agrave;m profi|tentes, nos n&egrave; unum momentum po&s;&s;e con&s;i&s;tere, ultra qu&agrave;m ip&s;e pedes no&s;tros firmaverit: mult&ograve; min&ugrave;s ea de quibus adhuc mentio facta fuit, quo|rum me&s;&s;is in &s;pe &amp; herb&acirc; viridi, ab&s;que illius ope &amp; adminiculo po&s;&s;e perficere. Quocirca om|nes &amp; &s;ingulos public&egrave; &amp; &s;olenniter obte&s;tamur, ab iis id ex&s;pectantes, qu&ograve;d &s;icut <HI>Dominum</HI> in eorum ruinam provocare nollent, it&agrave; illum exitum, ad quem ip&s;e res deducturus e&s;t, prae&s;tolarentur: &uacute;t|que quietis &amp; &s;edatis animis negotia &s;ua pertracta|rent, in quibus obeundis <HI>Protectionem</HI> &amp; <HI>Securitatem,</HI> per Dei a&s;&s;i&s;tentiam, iis pollicemur.</P>
<P>Quantum ad eos, qui timorem &s;uum &amp; Amorem erga Dei nomen profitentur, quandoquidem ut pluri|mum eorum grati&acirc; &amp; ju&s;titiae cau&s;&acirc; in his perpetrandis vitae no&s;trae pericula inivimus, ab iis petimus, ut apud Dominum nocte di&eacute;que pro nobis intercederent, qu&ograve; ab eo gratiam obtineamus. Et c&ugrave;m &s;aepius Nominis ejus mentionem fecimus, n&egrave; vel tantillo dedecore illud afficiamus, quae res nos ad extremum everteret, &amp; in|&s;ignem pietatis profe&s;sioni maculam affricaret.</P>
<P>Eos itaque hortamur, ut cum omni &s;ubmi&s;sione ani|mi, man&s;uetudine, ju&s;titi&acirc;, charitate, ad &s;einvicem, &amp;
<PB REF="6"><!-- PDF PAGE 114 -->erga genus humanum, &s;e&s;e gererent; ind&egrave; facturi ut ig|norantia &s;tultorum, eos fal&s;i incu&s;antium, obmute&s;cat; utque penit&ugrave;s cogno&s;cerent, &s;e ex his nuperis magnis &amp; glorio&s;is Di&s;pen&s;ationibus, in quibus Deus tam mi|rabiliter &s;e con&s;piciendum dedit, tanta haec per &s;u|dorem &amp; &s;anguinem filiorum &s;uorum operatus, e&ograve; fir|mi&ucirc;s teneri &amp; obligari, ad vitam &s;uam in &s;apientia &amp; amore Chri&s;ti it&agrave; ordinandam, ut dum viderint alii Chri&s;tum, non verbo tenus mag&igrave;s qu&agrave;m reap&s;e, iis ine&s;&s;e, honos &amp; reverentia piae &s;uorum profe&s;sioni ali|unde concilientur.</P>
<P>In animo nobis e&s;t, intra breve particulatim mag&igrave;s &amp; expre&s;s&egrave; mon&s;trare fundamenta hujus facti, &amp; co|pio&s;i&ugrave;s exponere tam in&s;ignis mutationis &amp; Actionis cau&s;as, quibus hac in chartula tantummodo digitum intendimus.</P>
<P>Atque ultim&ograve; declaramus, qu&ograve;d omnes Judices, Vice-comites, Ju&s;ticiarii pacis, Praetores, Ballivi, Commi&s;sionatus, &amp; Commi&s;&s;arii, caeter&iacute;que civiles officiales, &amp; Mini&s;tri publici quicunque intra hanc Rem-pub. vel aliquam ex ejus Ditionibus, in officiis &amp; re&s;pectivis &s;uis muneribus obeundis progrediantur; omn&eacute;&s;que &amp; &s;ingulae per&s;onae, cuju&s;cunque grad&ucirc;s fuerint, eandem iis obedientiam prae&s;tanto, quam durante Parlamento prae&s;titere.</P>
<CLOSER><DATELINE>Albae-Aulae <DATE>22^d^o Aprilis, 1653.</DATE></DATELINE>
<SIGNED>Signatum Nomine, &amp; Mandato Excellentiae &s;uae, &amp; Con&s;ilii &s;ui Militaris. <HI>GUILIELM. MALYN,</HI> Secret.</SIGNED></CLOSER>
</DIV1>
</BODY>
</TEXT>
</EEBO>
</ETS>
